Wazektomia to trwała metoda antykoncepcji dla mężczyzn. Uniemożliwia ona uwalnianie plemników podczas ejakulacji. Jeśli Twój mężczyzna namawia Cię na stosowanie antykoncepcji hormonalnej, a Ty nie chcesz się na nią zgodzić możesz zaproponować mu inne, jednorazowe, trwałe rozwiązanie. Najlepiej jednak jeśli posiadacie już dzieci, gdyż w przeciwnym wypadku nie każda klinika zgodzi się na taką operację.

Wazektomia powoduje zaciśnięcie, przecięcie lub uszczelnienie w inny sposób nasieniowodów obu jąder. Zapobiega to mieszaniu spermy z nasieniem, uwalnianych przy wytrysku. Komórka jajowa nie może być zapłodniona, gdyż w nasieniu nie ma plemników. Jądra jednak nadal produkują plemniki, ale są one wchłaniane przez organizm (to samo dzieje się z plemnikami jeśli sperma nie jest uwalniana podczas wytrysku przez dłuższy czas). Ponieważ nasieniowody są zablokowane przed pęcherzykami nasiennymi i gruczołem krokowym, wytrysk nadal zawiera tą samą ilość płynu.
Zazwyczaj trwa to kilka miesięcy po wazektomii zanim pozostałe plemniki zostaną uwolnione podczas ejakulacji lub wchłonięte. Należy przez ten czas stosować inną metodę antykoncepcji, aż do momentu badania próbki nasienia, które wykaże zerową liczbę plemników. W przeciwnym razie partnerka nadal może zajść w ciążę.

Przebieg wazektomii:

Jądra i moszna myte są środkiem antyseptycznym i ewentualnie golone. Można otrzymać ustny lub dożylny lek w celu uśpienia lub uspokojenia pacjenta. Każdy nasieniowód można łatwo wykryć przy dotyku. Wykonuje się zastrzyk powodujący znieczulenie miejscowe.
Lekarz robi jeden lub dwa małe otwory w mosznie. Następnie przez te otwory oba nasieniowody są przecinane. Dwa końce nasieniowodu są związywane, zszywane lub zamykane. Elektrokoagulacja może być stosowana do uszczelniania końcówek nasieniowodów za pomocą nagrzewania. Blizny po operacji także pomagają zablokować ujścia. Na koniec skóra moszny jest zamykana szwami, które rozpuszczają się i nie muszą być usuwane. Zabieg trwa około 20 do 30 minut i można wykonać go w gabinecie lekarskim lub w klinice. Operacja może być przeprowadzona przez lekarza medycyny rodzinnej, urologa lub chirurga ogólnego.

wazektomiaWazektomia bez skalpela jest techniką, która wykorzystuje małe urządzenie zaciskowe z zaostrzonymi końcami. Zamiast używać skalpela do cięcia skóry, zacisk jest wtykany przez skórę moszny, a następnie otwierany. Korzyści wynikające z tej metody to zminimalizowanie krwawienia, mniejszy otwór w skórze i mniej powikłań. Wazektomia bez skalpela jest równie skuteczna jak wazektomia tradycyjna.
W procedurze tej nasieniowód jest zablokowany przez zamknięcie specjalnym zaciskiem. Nasieniowód nie jest cięty, zszywany lub kauteryzowany (uszczelniony przez przypalenie), co prawdopodobnie zmniejsza ból i powikłania. Niektóre badania wskazują jednak, że metoda zaciskowa nie jest jednakowo skuteczna jak typowe metody zamykające nasieniowody.

Czego można spodziewać się po operacji:

Moszna mężczyzny będzie zdrętwiała od 1 do 2 godzin po wazektomii. Zaleca się zastosowanie zimnych okładów i leżenie jak najwięcej na plecach do końca dnia.
Możliwy jest obrzęk i drobny ból w mosznie przez kilka dni po zabiegu. Do pracy można wrócić po 1 lub 2 dniach o ile nie jest to ciężka praca fizyczna. Należy unikać podnoszenia ciężkich przedmiotów przez tydzień.
Można wznowić stosunki seksualne zwykle po upływie tygodnia. Nadal można jednak spowodować ciążę partnerki, gdyż plemniki będą jeszcze pojawiać się w spermie przez jakiś czas. Zaleca się zastosowanie innej metody antykoncepcji do momentu, gdy mężczyzna przejdzie uzupełniające badanie na liczbę plemników dwa miesiące po wazektomii (lub po 10 do 20 wytrysków w ciągu krótkiego okresu czasu). Gdy liczba plemników wyniesie zero, żadne inne metody antykoncepcji nie są już konieczne.
Wazektomia nie wpływa na libido, zdolność do erekcji, sposób odczuwania orgazmu czy zdolność do wytrysku. Może pojawiać się sporadyczny łagodny ból w jądrach podczas pobudzenia seksualnego przez kilka miesięcy po zabiegu.

Wazektomia jest bardzo skuteczną (99,85%) metodą kontroli urodzeń. Tylko 1, 2 kobiety na 1000 będą miały nieplanowaną ciążę w pierwszym roku po tym jak ich partnerzy przeszli wazektomię.
Ciąża po wazektomii może wystąpić z powodu: niezastosowania innej metody antykoncepcji jeśli stwierdzona liczba plemników nie wynosi zero lub spontanicznego, ponownego połączenia się nasieniowodu, co pozwoli spermie mieszać się ponownie z nasieniem (występuje to bardzo rzadko).

Powikłania:

Ryzyko powikłań po wazektomii jest bardzo niskie. Powikłania mogą obejmować:
– krwawienia podskórne, co może spowodować obrzęk lub zasinienie,
– zakażenie w miejscu nacięcia, w rzadkich przypadkach infekcja rozwijająca się wewnątrz moszny,
– wyciekanie spermy z nasieniowodu do tkanki wokół niego i utworzenie się małego guzka (ziarniniak); nie jest to zazwyczaj bardzo bolesne, a kuracja to wypoczynek i leki przeciwbólowe; czasami jednak, może być konieczna operacja, aby usunąć ziarniaka,
– zapalenie nasieniowodów, którymi porusza się sperma z jąder (zastoinowe zapalenie najądrzy),
– w rzadkich przypadkach nasieniowody zrastają się (rekanalizacja), a mężczyzna ponownie staje się płodny.

Zalety wazektomii:

Wazektomia jest trwałą metodą antykoncepcji. Gdy nasienie nie zawiera plemników, nie musisz się martwić o używanie innych metod antykoncepcyjnych. Wazektomia jest bezpieczniejsza, procedura tańsza i powoduje mniej powikłań niż podwiązanie jajowodów u kobiet.
Choć wazektomia jest droga, jest to jednorazowy koszt około 1000 – 3000 zł. Koszt innych metod, takich jak pigułki antykoncepcyjne, prezerwatywy i środki plemnikobójcze mogą okazać się wyższe, gdyż są rozłożone w czasie.

Wady wazektomii:

Wazektomia nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, w tym HIV. Prezerwatywy są najskuteczniejszą metodą zapobiegania tym chorobom.
Jeśli Twój mężczyzna zastanawia się nad wazektomią, musi być absolutnie pewny, że nigdy nie będzie chciał zostać (ponownie) ojcem. Wazektomia nie jest zwykle zalecana ludziom, którzy rozważają przechowywanie nasienia w banku spermy w przypadku, gdy zdecydują się później mieć dzieci.
Operacja ponownego połączenia nasieniowodu (odwrócenie wazektomii) jest możliwa. Procedura taka jest jednak trudna. Czasami lekarz może wydobyć spermę z jądra mężczyzny, który miał wazektomię lub operację jej odwrócenia, która się nie powiodła. Plemniki mogą być następnie wykorzystane do zapłodnienia in vitro. Zarówno odwrócenie wazektomii czy pobieranie spermy może być drogie i nie zawsze się udaje. Niektóre starsze badania wykazały ryzyko wystąpienia raka prostaty u mężczyzn, którzy przeszli taką operację. Dziś nie znaleziono jednak na to żadnych oczywistych dowodów.