Antykoncepcja to niedopuszczenie do zapłodnienia, czyli zapobieganie zajściu w ciążę.
Problem antykoncepcji oraz poszukiwanie metod umożliwiających kontrolę nad płodnością istniał „od zawsze”. Jednak dopiero w dwudziestym wieku wynaleziono naprawdę skuteczne metody zapobiegania ciąży.

Aby nastąpiło zapłodnienie, musi dojść do połączenia plemnika z dojrzałą komórką jajową kobiety. Jednocześnie spełnione muszą być właściwe warunki umożliwiające rozwój zapłodnionej komórki jajowej, inaczej zygoty.

Antykoncepcja polega więc na zakłóceniu lub przerwaniu któregoś z tych etapów, co można osiągnąć za pomocą:
– zniszczenia plemników,
– niedopuszczenia plemników do komórki jajowej,
– zahamowania dojrzewania komórki jajowej, czyli owulacji,
– zmiany warunków panujących w błonie śluzowej macicy, nie pozwalające na implantację zarodka (do zapłodnienia fizjologicznego dochodzi w jajowodzie, skąd zygota przemieszcza się do jamy macicy, gdzie następuje zagnieżdżenie).

Spełnienie tych warunków, czyli antykoncepcję, można osiągnąć wieloma metodami o zróżnicowanej skuteczności. Do jej oceny posługujemy się tzw. współczynnikiem niepowodzeń. Informuje on o tym jaki współczynnik zawodności ma dana metoda antykoncepcji, tzn. ile razy na przestrzeni roku pojawiła się nieplanowana ciąża pośród setki par regularnie ze sobą współżyjących. Współczynnik ten dla par, które nie stosują antykoncepcji wcale – wynosi 80.

Współczesne metody zapobiegania niepożądanej ciąży dzielimy na:
– opierające się na wykorzystaniu biologicznego rytmu płodności kobiety (tzw. metody naturalne),
– wykorzystujące środki mechaniczne,
– opierające się na stosowaniu środków chemicznych,
– metody chirurgiczne.

Najbardziej skuteczne środki antykoncepcyjne to przyjmowane doustnie w postaci tabletek tzw. gestageny. Sporą skuteczność mają również środki antykoncepcyjne wewnątrzmaciczne.

Istnieją też plemnikobójcze środki chemiczne w postaci dopochwowych kremów, globulek czy galaretek, które aplikuje się do pochwy tuż przed stosunkiem. Stosuje się je zwykle jednocześnie ze środkami antykoncepcyjnymi mechanicznymi: krążkami pochwowymi u kobiet, i u mężczyzn – prezerwatywami.

Niepewne metody służące zapobieganiu ciąży to np. stosunek przerywany, co polega na wycofaniu prącia z pochwy tuż przed ejakulacją (co przy stosowaniu przez dłuższy okres czasu może okazać się szkodliwe zarówno dla mężczyzny jak i dla kobiety) oraz okresowa wstrzemięźliwość płciowa na podstawie kalendarza małżeńskiego (ta metoda nie zawodzi wtedy, gdy kobieta ma regularne cykle miesiączkowe i jest całkowicie zdrowa).